Strona główna / Lokator nie płaci czynszu: co zrobić i jak odzyskać zaległości

Odzyskanie zaległego czynszu

Lokator nie płaci czynszu: jak odzyskać zaległy czynsz

Co zrobić, gdy najemca przestaje płacić: od pierwszego przypomnienia, przez wezwanie i pozew, po komornika. Pomagamy właścicielom z Białegostoku i Podlasia.
Autor: zespół Rentier Partners. Aktualizacja: 26 października 2026. Informacje oparte na przepisach i źródłach podanych na dole strony. Kroki prawne konsultujemy ze współpracującym prawnikiem. To treść ogólna, a nie porada prawna.

Lokator nie płaci czynszu: pierwsze dni decydują

Pierwsze opóźnienie rzadko jest ostatnim. Im wcześniej wynajmujący zareaguje, tym większa szansa, że sprawa skończy się ugodą, a nie pozwem. Zaległy czynsz to dług cywilnoprawny, więc można go dochodzić na zwykłych zasadach, ale właściciel mieszkania ma jeszcze drugi problem: lokator wciąż w nim mieszka. O tym, jak zakończyć najem, piszemy w poradniku eksmisja lokatora. Ta strona dotyczy samych pieniędzy.

Windykacja czynszu krok po kroku

1. Kontakt i ustalenia

Telefon lub wiadomość z pytaniem o przyczynę. Wszystko co ustalono, warto potwierdzić mailem lub SMS-em, bo ślad pisemny przyda się w sądzie.

2. Wezwanie do zapłaty

Pismo z kwotą, tytułem, numerem konta i terminem zapłaty, wysłane listem poleconym. Można wskazać odsetki i konsekwencje braku zapłaty.

3. Ugoda lub plan spłat

Jeśli najemca ma problem przejściowy, ugoda na piśmie z harmonogramem bywa szybsza i tańsza niż proces. Warto dodać klauzulę, co się dzieje przy kolejnym opóźnieniu.

4. Pozew o zapłatę

Gdy ugoda nie wypali, składasz pozew. Można wnieść o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

5. Klauzula wykonalności

Po uprawomocnieniu się nakazu lub wyroku wnioskujesz o nadanie klauzuli wykonalności.

6. Egzekucja komornicza

Komornik może zająć wynagrodzenie, rachunek bankowy lub inny majątek dłużnika. Wynik zależy od tego, co dłużnik posiada.

Co powinno znaleźć się w wezwaniu do zapłaty

  • dane stron i adres mieszkania, którego dotyczy najem
  • numer i datę umowy najmu
  • wyszczególnienie zaległości za poszczególne miesiące, osobno czynsz i opłaty
  • termin zapłaty, zwykle 7 do 14 dni, oraz numer rachunku
  • informację o odsetkach za opóźnienie
  • wskazanie, że brak zapłaty może prowadzić do wypowiedzenia umowy i skierowania sprawy do sądu
Jeśli wysyłasz pismo, które ma zarazem uprzedzać o zamiarze wypowiedzenia umowy z powodu zaległości, musi ono spełniać dodatkowe wymogi z art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym miesięczny termin na zapłatę. Dlatego dwa pisma warto przygotować razem.

Odsetki, kaucja i przedawnienie

Od dnia opóźnienia wynajmującemu należą się odsetki za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego). Stawkę można ustalić w umowie, w przeciwnym razie stosuje się odsetki ustawowe.
Kaucja zabezpiecza roszczenia wynajmującego z tytułu najmu, więc po zakończeniu najmu zalicza się na nią zaległy czynsz, rachunki i szkody. Resztę zwraca się najemcy. Przy najmie okazjonalnym kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu (art. 19a ust. 4).
Roszczenia o zapłatę czynszu przedawniają się po trzech latach (art. 118 Kodeksu cywilnego), a roszczenia wynajmującego o zwrot kosztów napraw lub odszkodowanie za zniszczenia po roku od zwrotu rzeczy (art. 677). Przedawnienie przerywa m.in. wniesienie pozwu (art. 123). Nie czekaj z tym do ostatniej chwili.
Terminy przedawnienia zależą od rodzaju roszczenia i od tego, czy wynajmujący prowadzi działalność gospodarczą. Przy starszych zaległościach sprawdź daty, zanim cokolwiek wyślesz.

Postępowanie sądowe i komornik

Pozew o zapłatę składa się w właściwym sądzie rejonowym lub okręgowym, w zależności od wartości sporu i wskazanej w umowie właściwości. Opłata skądowa zależy od wartości roszczenia i obowiązujących stawek, więc sprawdzamy ją w każdej sprawie osobno. Przy dobrze udokumentowanym długu sąd może wydać nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, bez rozprawy. Dłużnik ma dwa tygodnie na zapłatę lub sprzeciw.
Po uzyskaniu klauzuli wykonalności wierzyciel składa wniosek do komornika. Skuteczność egzekucji zależy od tego, czy dłużnik pracuje, ma rachunek, majątek lub oszczędności. Dlatego już przy podpisywaniu umowy warto zebrać PESEL, dane pracodawcy i numer konta najemcy.
Jeśli umowa najmu zawiera dobrowolne poddanie się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego), można po nadaniu klauzuli wykonalności skierować sprawę do komornika bez procesu.

Wpis do rejestru dłużników i inne sposoby nacisku

Wynajmujący może zgłosić dłużnika do biura informacji gospodarczej, jeśli spełnione są warunki z ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, w tym wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie i upływ wyznaczonego terminu. Dla wielu dłużników to realny powód do zapłaty. Nie należy zastępować tego grozbą ujawnienia sprawy rodzinie lub pracodawcy, bo to może już naruszyć prawo.

Jak możemy pomóc

Przejmujemy korespondencję z najemcą, przygotowujemy wezwania, przeprowadzamy rozmowy o ugodzie i przygotowujemy dokumenty do sądu. Gdy trzeba, współpracujemy z prawnikiem. Sam wniosek o analizę sytuacji jest bezpłatny: opisz sytuację tutaj. Jeśli najemca już nie chce wyjść, czytaj dalej o tym, jak wygląda eksmisja, a jeśli dopiero planujesz wynajem, zobacz najem okazjonalny jako zabezpieczenie na przyszłość.

Odzyskanie zaległego czynszu: najczęstsze pytania

Jak odzyskać zaległy czynsz od najemcy?

Kolejność jest zwykle taka: przypomnienie, pisemne wezwanie do zapłaty z terminem, propozycja ugody lub planu spłat, a gdy to zawiedzie, pozew o zapłatę i po wyroku egzekucja komornicza. Jeśli umowa zawiera akt notarialny z poddaniem się egzekucji, można często pominąć proces sądowy.

Czy można potrącić zaległości z kaucji?

Tak, jeśli umowa na to pozwala albo najemca się zgodzi. Kaucja zabezpiecza należności z najmu, więc po zakończeniu najmu wynajmujący zalicza na nią zaległy czynsz, opłaty i szkody, a resztę zwraca. Rozliczenie najlepiej przesłać najemcy na piśmie.

Po jakim czasie przedawnia się zaległy czynsz?

Roszczenia o zapłatę czynszu najmu przedawniają się z upływem trzech lat (art. 118 Kodeksu cywilnego), a koniec roku kalendarzowego przesuwa datę przedawnienia na ostatni dzień roku. Roszczenia wynajmującego o naprawienie szkód w lokalu przedawniają się po roku od zwrotu rzeczy (art. 677 Kodeksu cywilnego). Bieg przedawnienia przerywa m.in. wniesienie pozwu (art. 123).

Czy należą mi się odsetki od zaległego czynszu?

Tak, od chwili opóźnienia należne są odsetki za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego). Jeśli umowa nie przewiduje innej stawki, naliczasz odsetki ustawowe, których wysokość zmienia się wraz ze stopą referencyjną NBP.

Czy muszę wysyłać wezwanie do zapłaty przed pozwem?

Przy spornych roszczeń próba polubownego rozwiązania jest oczekiwana przez sąd i wpływa na koszty procesu. Wezwanie z terminem jest też wymagane, aby wpisać dłużnika do rejestru dłużników. Zatem tak, lepiej je wysłać i zachować dowód nadania.

Jak wygląda postępowanie upominawcze w sprawie o czynsz?

Składasz pozew z dowodami, a sąd, jeśli roszczenie nie budzi większych wątpliwości, wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy. Dłużnik ma dwa tygodnie na zapłatę lub wniesienie sprzeciwu. Jeśli tego nie zrobi, nakaz staje się prawomocny i można wnioskować o klauzulę wykonalności. Sprzeciw oznacza zwykły proces.

Co jeśli najemca wyprowadził się bez pozostawienia adresu?

Sprawa nadal jest do wygrania. Można ustalić adres z rejestrów (np. za pośrednictwem sądu lub komornika), a umowa z numerem PESEL najemcy, danymi pracodawcy i osoby kontaktowej bardzo to ułatwia. Od zaległości liczą się także poszukiwania majątku dłużnika.

Czy zarządca najmu odzyskuje zaległości?

Zarządca skraca czas reakcji, bo przy pierwszym opóźnieniu przypomina najemcy i dokumentuje sprawę. Dochodzenie należności na drodze sądowej to osobna usługa, którą ustalamy w umowie. Zobacz: zarządzanie najmem w Białymstoku.

Lokator nie płaci i nie można się z nim skontaktować. Co zrobić?

Wysyłaj wezwanie do zapłaty listem poleconym na adres lokalu i na adres wskazany w umowie, a treść zachowaj też w formie elektronicznej. Zbieraj dowody braku wpłat i prób kontaktu. Gdy lokator nie reaguje, podstawą jest pozew o zapłatę, a przy zajmowaniu lokalu po wypowiedzeniu także o jego opróżnienie. Nie wchodź do mieszkania pod nieobecność lokatora i nie wymieniaj zamków.

Lokator nie płaci za prąd i media. Co zrobić?

Sprawdź, na kogo opiewa umowa z dostawcą i co mówi umowa najmu. Jeśli to Ty płacisz rachunki, a lokator miał je pokrywać, jest to zaległość, której dochodzisz jak zaległego czynszu: wezwaniem do zapłaty, a potem pozwem. Nie odcinaj mediów, bo to może oznaczać odpowiedzialność karną i odszkodowanie. Rozliczenie ułatwia spisany stan liczników w protokole.

Najemca zalega z czynszem?

Opisz sytuację, a powiemy, co można zrobić w pierwszej kolejności.
Bezpłatna analizaZadzwoń