Strona główna / Najem okazjonalny: dokumenty, notariusz, koszty i eksmisja

Najem okazjonalny

Najem okazjonalny: jak go zawrzeć i jak chroni wynajmującego

Wyjaśniamy, czym najem okazjonalny różni się od zwykłego, jakie dokumenty są potrzebne i jak wygląda eksmisja, gdy lokator nie wyprowadza się w terminie.
Autor: zespół Rentier Partners. Aktualizacja: 26 października 2026. Informacje oparte na przepisach i źródłach podanych na dole strony. Kroki prawne konsultujemy ze współpracującym prawnikiem. To treść ogólna, a nie porada prawna.

Czym jest najem okazjonalny

Najem okazjonalny to forma umowy najmu mieszkania uregulowana w art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Wynajmujący dostaje dodatkowe zabezpieczenie na wypadek, gdyby najemca nie chciał opuścić mieszkania po zakończeniu umowy. Zamiast prowadzić proces o eksmisję, wynajmujący korzysta z oświadczenia najemcy, złożonego w akcie notarialnym, i kieruje sprawę do komornika.
Warunek jest jeden: wszystkie formalności trzeba spełnić przy zawieraniu umowy. Pomyłka na tym etapie zwykle wychodzi dopiero wtedy, gdy trzeba wyjść z najmu, a wtedy poprawić nic już nie można.

Najem okazjonalny a zwykły najem: porównanie

SprawaZwykły najemNajem okazjonalny
Czas umowyOkreślony lub nieokreślonyOkreślony, nie dłużej niż 10 lat
Kto może wynajmowaćKażdy właścicielOsoba fizyczna niebdąca przedsiębiorcą w zakresie wynajmu lokali
FormaZwykła lub pisemnaPisemna, z obowiązkowymi załącznikami
KaucjaDo 12-krotności czynszuDo 6-krotności czynszu
EksmisjaPozew, wyrok, klauzula, komornikAkt notarialny, klauzula wykonalności, komornik
Lokal socjalnySąd bada prawo lokatoraBrak prawa do lokalu socjalnego
Koszt wstępnyBrak dodatkowychAkt notarialny, opłaty formalne

Najem okazjonalny krok po kroku: dokumenty i notariusz

  • pisemna umowa najmu okazjonalnego, w której wskazano adres, czas trwania i wysokość czynszu
  • oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji i obowiązku opróżnienia lokalu
  • wskazanie innego lokalu, w którym najemca będzie mógł zamieszkać po opróżnieniu mieszkania
  • oświadczenie właściciela tego lokalu o zgodzie na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkałych
  • zgłoszenie umowy do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od jej zawarcia
Szczegółowe wymogi wynikają z art. 19a-19e ustawy, więc przed podpisaniem umowy warto sprawdzić je w aktualnym tekście. Każdy z tych elementów wpływa na skuteczność zabezpieczenia.

Jak wygląda eksmisja po najmie okazjonalnym

Gdy najemca nie opuszcza mieszkania w terminie, wynajmujący wzywa go na piśmie do wyprowadzki, a potem składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z oświadczeniem. Wniosek trzeba złożyć w terminie wynikającym z art. 19d ustawy, czyli w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym najemca miał opróżnić lokal. Po uzyskaniu klauzuli sprawa trafia do komornika.
Najemca okazjonalny nie ma prawa do lokalu socjalnego, a w jego miejsce wskazuje lokal zamieszkania w umowie. Gmina nie musi więc szukać dla niego mieszkania, co w zwykłym najmie bywa przyczyną wieloletnich opóźnień. Porównaj z drogą opisaną w poradniku eksmisja lokatora.
Najem okazjonalny nie zwalnia z obowiązku prowadzenia sprawy zgodnie z prawem. Wymiana zamków i wyniesienie rzeczy bez komornika nadal są niedozwolone.

Najem okazjonalny jest sensowny, gdy

  • wynajmujesz mieszkanie jako osoba prywatna
  • zależy ci na możliwości szybkiego zakończenia najmu
  • nie przeszkadza ci kaucja ograniczona do sześciokrotności czynszu
  • najemca jest w stanie wskazać lokal, w którym może zamieszkać

Najem okazjonalny może nie być dobry, gdy

  • najemca nie ma gdzie wskazać lokalu zastępczego
  • najem ma być dłuższy niż 10 lat
  • wynajmujesz mieszkania w ramach działalności gospodarczej
  • nie chcesz pozwolić sobie na dodatkowe formalności

Najczęstsze błędy przy najmie okazjonalnym

  • brak jednego z załączników lub błędne dane w oświadczeniu
  • lokal wskazany w oświadczeniu, do którego najemca nie ma tytułu lub którego właściciel nie zgodził się na zamieszkanie
  • niezgłoszenie umowy do urzędu skarbowego w terminie
  • przekroczenie terminu na złożenie wniosku o klauzulę wykonalności
  • kaucja wyższa niż sześciokrotność czynszu

Jak możemy pomóc

Pomagamy przygotować umowę i komplet dokumentów, które wymaga najem okazjonalny, a potem prowadzimy najem na bieżąco. Sprawdzamy też umowy już podpisane, aby ustalić, czy dadzą zabezpieczenie w razie kłopotów. Zobacz też, jak odzyskać zaległy czynsz i na czym polega zarządzanie najmem w Białymstoku. Gdy problem już wystąpił, zacznij od bezpłatnej analizy sytuacji. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.

Najem okazjonalny: najczęstsze pytania

Co to jest najem okazjonalny?

To szczególna forma umowy najmu lokalu mieszkalnego, uregulowana w art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Umowa jest zawierana na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat, a do niej dołącza się komplet oświadczeń najemcy, w tym o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym. Dzięki temu przy braku wyprowadzki wynajmujący może szybciej skierować sprawę do komornika.

Czy najem okazjonalny jest dla każdego wynajmującego?

Nie. Z tej formy może skorzystać wynajmujący będący osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali. Jeśli wynajmujesz mieszkania w ramach firmy, sprawdź, czy przepisy cię obejmują.

Jakie dokumenty są potrzebne przy najmie okazjonalnym?

Pisemna umowa najmu, oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji i opróżnieniu lokalu, wskazanie innego lokalu, w którym najemca będzie mógł zamieszkać po opróżnieniu mieszkania, oraz oświadczenie właściciela tego lokalu, że zgadza się na jego zamieszkanie. Do tego dochodzi zgłoszenie umowy do urzędu skarbowego.

Jak wysoką kaucję można pobrać przy najmie okazjonalnym?

Do sześciokrotności miesięcznego czynszu (art. 19a ust. 4). Przy zwykłym najmie limit jest wyższy i wynosi dwunastokrotność czynszu (art. 6 ust. 1).

Czy lokator ma prawo do lokalu socjalnego przy najmie okazjonalnym?

Nie. Najemca okazjonalny nie ma prawa do lokalu socjalnego, bo w umowie wskazuje inny lokal, do którego może się przenieść po opróżnieniu mieszkania.

Najem okazjonalny: ile kosztuje notariusz?

Wynagrodzenie notariusza wynika z taksy notarialnej i zależy od treści czynności. Zwykle jest to kwota rzędu kilkuset złotych, ale przed umówieniem się warto zapytać w kancelarii. Strony ustalają, kto ponosi koszt.

Co może zniweczyć zabezpieczenie przy najmie okazjonalnym?

Brak któregokolwiek z wymaganych dokumentów, błędne oświadczenie, brak zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego albo przekroczenie terminu na złożenie wniosku o klauzulę wykonalności. Dlatego przed podpisaniem umowy warto sprawdzić każdy z tych elementów.

Czy mogę zmienić zwykłą umowę na najem okazjonalny?

Tak, ale wymaga to zawarcia nowej umowy w tej formie, razem ze wszystkimi oświadczeniami i dokumentami. Najemca musi się na to zgodzić, więc sensowne jest to przy przedłużenia najmu lub zmianie najemcy.

Czy najem okazjonalny trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Tak. Wynajmujący przekazuje właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informację o zawarciu umowy najmu okazjonalnego w terminie 14 dni od jej zawarcia. Zakres informacji i konsekwencje uchybienia terminu warto potwierdzić w aktualnych przepisach przed podpisaniem umowy, dlatego sprawdzamy to przy przygotowaniu dokumentów.

Chcesz zabezpieczyć najem?

Sprawdzimy umowę lub pomożemy przygotować nową w formie najmu okazjonalnego.
Bezpłatna analizaZadzwoń